Boorsnelheid per materiaal: complete tabel
Het juiste toerental (RPM) is een van de belangrijkste factoren bij boren. Te snel boren veroorzaakt oververhitting en slijtage, te langzaam kost onnodig tijd en kan trillingen geven. In dit artikel geven we een compleet overzicht van de aanbevolen boorsnelheid per materiaal en diameter.
Waarom is het toerental belangrijk?
Bij het boren wil je dat de snijkanten van de boor het materiaal afschaven in gelijkmatige spanen. Als de boor te snel draait, stijgt de temperatuur te hoog: HSS-boren verliezen hun hardheid boven circa 600 graden Celsius, en materialen zoals RVS verharden door de hitte (werkversteviging). Bij te lage snelheid snijdt de boor niet goed en ontstaan trillingen die het boorgat beschadigen.
Boorsnelheidstabel
Onderstaande tabel geeft richtwaarden in toeren per minuut (RPM) voor veelgebruikte materialen en boordiameters.
| Materiaal | 3 mm | 5 mm | 8 mm | 10 mm | 12 mm |
|---|---|---|---|---|---|
| Aluminium | 3500 | 2000 | 1300 | 1000 | 850 |
| Koper / messing | 2500 | 1500 | 1000 | 800 | 650 |
| Zacht staal | 1500 | 900 | 600 | 500 | 400 |
| Hard staal | 800 | 500 | 300 | 250 | 200 |
| RVS / inox | 600 | 400 | 250 | 200 | 150 |
| Zachthout (vuren, grenen) | 3000 | 2500 | 1500 | 1200 | 1000 |
| Hardhout (eiken, beuken) | 2500 | 2000 | 1200 | 900 | 750 |
| MDF / multiplex | 3000 | 2500 | 1500 | 1200 | 1000 |
| Beton (met klopboor) | 1500 | 1000 | 700 | 500 | 400 |
| Tegels (diamantboor) | - | 600 | 400 | 350 | 300 |
Hoe bereken je het juiste toerental?
Het toerental wordt berekend met de formule: RPM = (snijsnelheid x 1000) / (pi x diameter in mm). De snijsnelheid is afhankelijk van het materiaal en de boorsoort. Voor HSS-boren in staal is de snijsnelheid circa 25 m/min, voor aluminium circa 60 m/min.
Liever niet zelf rekenen? Gebruik onze RPM calculator om het exacte toerental voor jouw combinatie te berekenen.
Praktische tips
- Begin langzaam. Start altijd op een lager toerental en verhoog als het goed gaat. Beginnen op vol vermogen beschadigt de boor en het werkstuk.
- Let op de spanen. Bij metaal moeten er krulspanen verschijnen. Poeder betekent dat je te snel gaat of de boor bot is.
- Koeling niet vergeten. Bij metaal en tegels altijd snijolie of water gebruiken. Dit verlaagt effectief de temperatuur en verdubbelt de levensduur van je boor.
- Grotere boor = lager toerental. Dit is de belangrijkste vuistregel. Een boor van 12 mm draait ruwweg de helft van een boor van 6 mm.
Bekijk ook onze gidsen over boren in metaal en boren in RVS voor materiaalspecifieke instructies.